close
تبلیغات در اینترنت
ایرانیان چگونه شیعه شدند؟

ایرانیان چگونه شیعه شدند؟

457 بازدید

 

 ایرانیان چگونه شیعه شدند؟

سابقه دین اسلام در سرزمین ايران به عصر حیات «پیامبر اکرم(ص)» و نامه آن حضرت به «خسرو پرویز» شاه ایران برمی‏گردد؛ و ورود رسمی این دین به این سرزمین، به سال 16 هجري و در زمان حکومت «عمر بن خطاب» خليفه دوم.

 

اما سؤال اساسي اين است که به رغم ورود اسلام به ايران در دوره خلفا و همچنين به رغم آنکه ايرانيان قرون اوليه، اکثراً جزو اهل سنت بودند، چگونه شد که هم اينک شاهد اکثريت ايرانيان شيعي هستيم؟

 

در اين نوشته، بحث کلامي مطرح نيست. بلکه از دیدگاه "جامعه‏شناسي تاريخي" بررسی می‏کنیم که چه تحولاتی باعث شد که اکثر ایرانیان، شيعه شوند.

 

در خصوص سؤال فوق دو دسته پاسخ ارائه شده است:

 

1. پاسخ هاي نادرست و افسانه‏اي.

 

2. پاسخ صحيح و منطقي.

 

در اينجا ضمن طرح چند پاسخ افسانه‏اي و نقد آنها، در انتها پاسخ صحيح را ارائه خواهيم کرد.

 

1. پاسخ‏هاي نادرست و افسانه‏ای:

 

1 ـ 1. ازدواج امام حسين (ع) با شهربانو دختر يزدگرد سوم از سلسله ساساني، باعث علاقه ايرانيان به اهل بيت(ع) و در نتیجه تشيع ايرانيان شده است.

 

نقد اين پاسخ:

 

اولاً: اساس چنين داستاني صحيح نيست.

 

ثانياً: لازمه‏ی صحت اين داستان آن است که ايرانيان مي‏بايست به خود سلسله ساسانيان علاقه داشته باشند، تا به دامادشان هم علاقه داشته باشند. در حالي که ایرانیان اجازه داده‏اند تا اين سلسله براحتي فرو بپاشد و حتي يزدگرد نيز پا به فرار گذاشت و در شهرهاي مختلف ايران آواره بود تا اين که سرانجام توسط "آسياباني ایرانی" در "مرو" کشته شد.

 

ثالثاً: پاسخ ديگري هم شهيد مطهري مي‏دهد و آن اينکه تعدادي از امويان هم با ساسانيان پيوند زناشويي بستند. پس چرا ايرانيان نسبت به امويان علاقه‏مند نشدند؟

 

2 ـ 1. ايرانيان در اصل ضد اعراب، ضد اسلام و ضد مسلمانان بوده‏اند. وقتي ايران توسط مسلمانان فتح شد، ايرانيان مجبور بودند در ظاهر بگويند ما مسلمان شده‏ايم و الا کشته مي‏شدند يا بايد جريمه مي‏پرداختند. لذا در ظاهر اسلام را قبول مي‏کردند اما در واقع همان عقايد زرتشتي‏گري و عقايد قبل از اسلام خود را حفظ کردند و ادامه دادند لکن تحت عنوان شيعه. پس تشيع، مذهبي است که در اصل به دست ايرانيان ساخته شده و ربطي به اسلام ندارد، بلکه مذهبي ايراني است.

 

نقد اين پاسخ:

 

اولاً: اين نظريه زماني مي‏تواند صحيح باشد که رهبران اصلي شيعه ايراني باشند؛ در حالي که همه رهبران اصلي شيعه که ائمه معصومين عليهم السلام هستند، عرب هستند.

 

ثانیاً: اين نظريه در صورتي صحيح است که شيعيان اوليه همه ايراني باشند در حالي که جز تعداد کمي از شيعيان اوليه ـ نظير «جناب سلمان فارسي» ـ غالب شيعيان از عرب‏ها بودند.

 

ثالثاً: نظريه فوق وقتي مي‏تواند صحيح باشد که منابع و متون اصلي شيعه با ساير مسلمانان تفاوت مي‏داشت و مي‏بايست اين تفاوت در منابع ايراني خود را نشان دهد. در حالي که اينطور نيست. اولين منبع اصلي مسلمان قرآن کريم است که شيعه و غير شيعه به آن اعتقاد دارند. دومين منبع سنت است. اجماع هم به همان کتاب و سنت برمي‏گردد و عقل به مستقلات عقليه باز مي‏گردد که اختصاص به ايرانيان ندارد بلکه مربوط به همه است.

 

رابعاً: نظريه فوق وقتي مي‏توانست قرين واقع باشد که ايرانيان از همان قرون اوليه تماماً شيعه باشند. در حالي که ايرانيان در اين دوره‏ها غالباً غير شيعه بوده و به اسلام اهل سنت گرايش داشتند و اکثر رهبران اهل سنت هم از ايرانيان بودند. همچنين مؤلفان متون ديني اهل سنت اکثراً ايراني هستند و اين نکته‏اي است که شهيد مطهري در کتاب خدمات متقابل اسلام و ايران مي‏آورد.

 

شکلک های محدثه

خامساً: رهبران و دانشمندان شعيه تا قرن دهم اکثراً غيرايراني بودند و خارج از ايران زندگي مي‏کردند. «شيخ مفيد»، «سيد مرتضی»، «محقق حلي»، «شهيد اول و ثانی» و علماي جبل عامل که بعدها به دعوت صفويه به ايران آمدند و همچنين «محقق کرکي» که حوزه‏هاي علميه شيعه را در ايران و عراق و مناطق ديگر گسترش داد، همه غيرايراني بودند. اين نکته صحيح است که فرهنگ، زبان و زمان و مکان و رسم و عادات در آموزه‏هاي مذهبي تأثيرگذار است. اما اينگونه نيست که اين عوامل سبب شوند يک مذهب تشيع خاص ايرانيان تأسيس شده باشد. اتفاقاً فقه شيعي بر عنصر زمان و مکان، تاريخ و غيره تأکيد فراوان دارد. بنابراين، تأثير و تاثر قابل انکار نيست ولي مسأله نمي‏تواند تعيين کننده باشد.

 

برخي آموزه‏هاي فلسفي قبل از اسلام به بعد از اسلام هم منتقل شده است. بعضي از عادات و داستان‏ها هم منتقل شده است. در واقع ايرانيان برخي از ميراث‏هاي خود را حفظ کرده‏اند، اما آن را هرگز جزيي از تشيع ندانسته‏اند. بلکه يکسري از اين مسائل مربوط به آداب و رسوم ملي ماست که ربطي به تشيع ندارد. مثل زبان فارسي، عيد نوروز و... ايرانيان هيچ گاه زبان فارسي را رها نکردند. زيرا بين اسلام و ايران تضادي نبوده است. بلکه در مواردي که تعارضي وجود داشته، ايرانيان خود به نفع اسلام از آن دست کشيده‏اند و اسلام را مقدم دانسته‏اند.

 

3 ـ 1. ايرانيان تا قرن دهم سني بودند. از آن پس با زور صفويان به شيعه گرايش يافتند. زيرا شاه اسماعيل صفوي وقتي در تبريز تاج گذاري کرد، بسياري از سني‏ها را قتل عام نمود.

 

نقد پاسخ فوق:

 

اولاً: شاه اسماعيل يک جوان 14 ساله بود و نمي‏توان پذيرفت که وي بدون حمايت شيعيان به قدرت رسيده باشد. زيرا منطقي نيست که حاميان وي از سني‏ها باشند و عليه مذهب خود، شاه اسماعيل را به نفع مذهب تشيع حمايت کنند. بنابراين، در ايران آن زمان شيعيان زيادي وجود داشته‏اند که صفويه به اتکاي آنان توانسته‏اند قدرتي تشکيل دهند و در برابر عثماني که يک امپراتوري پر قدرت مدعي سني بود، بايستند و مقابله کنند و در نهايت حکومت تشکيل دهند.

 

ثانیاً: در تاريخ ثابت نشده است که صفويه با زور شمشير شيعه را در ايران به وجود آورده باشند. البته به صورت جزيي و موردي، اهل سنت مورد آزار صفويان واقع مي‏شدند، چنانکه شيعيان مورد آزار عثماني‏ها قرار مي‏گرفتند. روشن است که عمل هر دو حکومت نادرست و غيراسلامي بوده است.

 

2. پاسخ صحيح و منطقی:

 

نخست بايد بپذيريم که استقرار و نفوذ يک مذهب در ميان يک قوم، امري نه دفعي بلکه به صورت تدريجي است. ما نبايد به دنبال تاريخ خاص و معيني باشيم. به نظر مي‏رسد از زماني که اولين ايراني به تشيع گرايش يافته تا زماني که تشيع در ايران فراگير شد و اکثريت ايرانيان را شيعيان تشکيل دادند، حدود 10 قرن به طول انجاميده باشد.

 

اتفاقاتي که طي 10 قرن اوليه اسلام در ايران به وقوع پيوست باعث فراگيري تشيع در ايران شد که به اجمال مي‏توان آنها را اینگونه مرور کرد:

 

1 ـ 2. نخست آنکه «جناب سلمان» صحابه با وفاي پيامبر و اهل بيت، فردي ايراني و شيعي بود. در يمن نيز ايرانياني وجود داشتند که متمايل به سمت اهل بيت بودند. يمن توسط حضرت علي (ع) و در زمان حيات رسول اکرم (ص) به اسلام ایمان آورد و اهل یمن از همان زمان با حضرت علي (ع) آشنا شدند؛ در حالی که ساحل خليج فارس تا يمن تحت نفوذ ايران بود.

 

2 ـ 2. در دوره خليفه دوم، وي تبعیض‏هایي بين عرب و عجم قائل شد که موجب آزردگي خاطر ايرانيان گردید. پس از کشته شدن خليفه دوم به دست یک ایرانی، فرزند وي چند تن از ايرانيان موجود در مدينه را به قتل رساند. اما وقتي حضرت علي(ع) به حکومت رسید اعلام کرد که بين عرب و عجم تفاوتي نيست و عرب هيچ گونه فضلي بر عجم ندارد و اين باعث شد تا ايرانيان به حضرت علي(ع) گرايش پيدا کنند. همچنانکه «امام زین العابدین(ع)» با خریدن و آزاد کردن تعداد زیادی از بردگان و بندگان غیر عرب، جمعیت زیادی از موالیان در مدینه ایجاد کرد که محب اهل بیت(ع) بودند.

 

3 ـ 2. پس از شهادت حسين بن علي(ع) ايرانيان متوجه شدند از اسلام دو قرائت وجود دارد: اسلام يزيدي و اسلام حسيني. بني اميه با آن سابقه ظلم‏ها و اعمال تبعيض‏ها نمي‏توانست در قلوب ايرانيان جايي داشته باشد و به صورت طبيعي ايرانيان به سوي امام حسين(ع) و اهل بیت(ع) گرايش پيدا کردند و بعدها در سقوط بني اميه بيشترين کمک‏ها را نمودند. زيرا بني عباس با شعار حمايت از آل محمد (ص) قيام کردند. اما بعد معلوم شد که اين جريان نيز با جريان اهل بيت فاصله دارد.

 

4 ـ 2. در طول تاریخ، برخي از شاگردان امام جعفر صادق و ساير ائمه ـ عليهم السلام ـ در ايران حضور يافتند و به طور گسترده مکتب اهل بيت(ع) را تبليغ کرده و ايرانيان را به مذهب آنان دعوت مي‏کردند.

 

5 ـ 2. حضور حضرت امام رضا(ع) در خراسان عامل ديگري است. يکي از دلايلي که «مأمون» مي‏خواست امام رضا(ع) را وليعهد کند، مقابله با عرب‏هایي بود که از برادرش «امين» حمايت مي‏کردند. تحليل وي اين بود که با ولايت عهدي امام رضا(ع) هم ايرانيان شيعي را به سوي خود جذب خواهد کرد و هم شيعيان عرب؛ و اين باعث تقويت قدرت وي و ضعف امين خواهد شد.

 

6 ـ 2. بسیاری از امام زادگان از ظلم «منصور دوانيقي» و دیگر خلفای ستمگر به ايران آمدند و پراکندگي آنان در سراسر ايران عامل ديگري در گسترش تشيع در ايران بود. همانطور که حضور «حضرت معصومه(س)» در قم، «حضرت شاه چراغ(ع)» در شيراز و «حضرت عبدالعظیم(ع)» در ری، از دلايل مهم روي آوري مردم ايران به سمت تشيع است.

 

7 ـ 2. در عصر سلاطین شیعه‏ی آل‏بويه موجبات تبليغ مکتب اهل بیت(ع) بیش از پیش فراهم شد و کتب مهم شيعي مثل تهذيب، استبصار، کافي و من لايحضره الفقيه در اين زمان تأليف شد. بزرگاني چون شيخ صدوق،شيخ مفيد، شيخ طوسي، سيد مرتضي و سيد رضي توانستند در این عصر اسلام شيعي را به مردم معرفي نمايند.

 

8 ـ 2. در دوره ايلخانان، حضور علامه حلي به مدت 10 سال در ايران و آزادي وي در بيان احکام و مهارت او در فقه و کلام و نيز تلاش‏هاي «خواجه نصير الدين طوسي» عامل ديگري در اين زمينه است.

 

9 ـ 2. حلقه آخر اين جريان تاسيس دولت صفويه و اعلام تشيع به عنوان مذهب رسمي و حضور و دعوت از علماي شيعه از سراسر جهان اسلام است. اين همه سبب شد تا بالاخره در عصر صفويه پس از طي 10 قرن، اسلام شيعي در ايران گسترش يابد و به صورت يک مکتب و مذهب فراگير در اين کشور معرفي شود.



امتیاز : نتیجه : 0 امتیاز توسط 0 نفر مجموع امتیاز : 0


دیدن این مطالب نیز به شما توصیه میشود

دیدگاه شما از مطلب بالا چیست؟

تخفيف ريحون میگه:

تخفيف ويژه 10 هزار تومني ريحون!
غذا رو سفارش بديد و 10 هزار تومن تخفيف بگيريد!
براي هر کسي که از لينک شما کد تخفيف رو بگيره هم 10 هزار تومن به حساب شما افزوده ميشه!
براي گرفتن تخفيف 10 هزار تومني مراحل زير رو انجام بديد:
اول لينک رو باز کنيد و کد تخفيف رو کپي يا يادداشت کنيد
بعدش بريد به صفحه اصلي سايت ريحون reyhoon.com و نرم افزار رو دريافت کنيد (با گوشي بريد و بايد برنامه بازار رو داشته باشيد)
بعد از نصب نرم افزار ثبت نام کنيد (20 ثانيه طول ميکشه نهايت!)
موقع سفارش غذا کد تخفيف رو بزنيد تا 10 هزار تومن از هزينه غذا کم بشه.
مثلا 20 هزار تومن غذا سفارش بديد فقط 10هزار تومن پرداخت ميکنيد.
سوالي داشتيد ايميل بزنيد
موفق باشي!

آدرس وب کاربر

آگهي ارزان بنري و متني میگه:

سلام
گروه آي مارکت ، داراي نماد اعتماد الکترونيکي ، افتخار دارد ميزبان جذب آگهي براي گروهي از
سايت ها و وبلاگ ها باشد.
در صورتي که نياز به تبليغ متني يا بنري داريد به سايت ما بياييد.
تعرفه هاي ما بسيار ارزان ميباشد.
هشدار : تعداد جايگاه هاي بنري و متني محدود است!
اگر مايليد ، زودتر سفارش دهيد.
حراج ويژه نوروز 96 :
« بک لينک فالو در تمام سايتها ماهانه فقط ده هزار تومان »
ابتدا درج تبليغ شما ، سپس دريافت هزينه
با تشکر

آدرس وب کاربر

تاپ پاپ میگه:

سلام دوست عزيز!

وبلاگت عاليه! به همين خاطر يک پيشنهاد عالي براي کسب در آمد از وبلاگتون دارم

سيستم کسب درآمد تاپ پاپ - ثبت شده در ستاد ساماندهي

اين سايت به ازاي هر بازديد کننده بهت 55 + 70 ريال ميده

تسويه حساب منظم هر روز

اول از طريق لينک سايت ثبت نام کنيد

بعد از ثبت نام وبسايت خودتون رو ثبت کنيد و صبر کنيد تا تاييد شود

بعد يک کد در قالب وبلاگتون قرار ميديد

بعد به ازاي هر بازديد کننده 125 ريال دريافت ميکنيد

از طريق لينک زير ثبت نام کرده و شروع به کسب درآمد کنيد!

پرداخت منظم و شمارش بالا از مزيت هاي سايت ماست!

کافي است امتحان کنيد! مطمئنم خوشتون مياد و راضي خواهيد بود!


منتظرما!

آدرس وب کاربر

آي مارکت میگه:

سلام و احترام خدمت مدير محترم وبلاگ

به تازگي فروشگاهي راه اندازي کرديم که ميتوانيد محصولات خوبي با قيمت مناسب سفارش بديد

پنکه بدون پره کم مصرف با مکش عالي
مارک خوب MP3 Player فقط 14000 تومان
دستگاه برقي دفع حشرات 18000 تومان
ماساژور ، ساعت LED ، عينک و وسايل ديگه....

خودتون بيايد قيمت ها رو ببينيد چقدر مناسبه

منتظرتون هستيم!

آدرس وب کاربر

http://plas.ir7.ir میگه:

http://plas.ir7.ir

آدرس وب کاربر

shayan میگه:

مطلب خوب و کاملي بود

آدرس وب کاربر

reza میگه:

سلام وب خوبي داريد لطفا به سايتم سر يزنيد و نظر بديد و از مطالبم ديدن کنيد

آدرس وب کاربر

تبادل لینک میگه:

با سلام
سیستم تبادل لینک هوشمند
*اطلاعات لینک ما:
عنوان:چای لاغری سینلس
آدرس: http://shop7.9rang.com/product.php?id=127
پس از قرار دادن لینک بالا در سایت خود، از طریق سایت زیر لینک خود را درج کنید
http://link.9rang.com
*تبادل لینک باعث افزایش بازدید و ورودی گوگل میشود.
موفق باشید

آدرس وب کاربر

انجمن تفریحی،سرگرمی،مذهبی،شیعه 14 میگه:

سلام
دوتا خبر خیلی خیلی خوب دارم براتون
1. انجمن تفریحی،سرگرمی،مذهبی شیعه 14 فعال شد
شما میتوانید بهترین لحظات شاد زندگیتان را در انجمن تفریحی و سرگرمی ما تجربه کنید!
این انجمن در نظر دارد به فعال ترین کاربران هر هفته کارت شارژ جایزه بدهد!
باور نمیکنید!!!! باور نمیکنید!!!!
پس یه سر بزنید
هیچ وقت دیر نیست برای عضویت در انجمن و گرفتن کارت شارژ!!!!

2. شما میتوانید با مراجعه به آدرس زیر با ما تبادل لینک کنید
!!!! تبادل لینک رایگان!!!!!!
میانگین آمار بازدید این سایت روزانه 500 بازدید می باشد!
به امتحانش می ارزه!!!! بیا تبادل لینک کن و به دوستان و کاربراتونم بگید و ببینید در آمار بازدید سایتتون چه فرقی میکنه!!!

لینک عضویت در انجمن : http://www.shia-14.tk/Forum/Register/admin
لینک تبادل لینک با ما : http://www.shia-14.tk/page/tabadolelink

خواهش مندیم این پیام را برای کاربرای سایتتونم ارسال کنید!!
شما میتوانید بعد از عضویت در انجمن مدیر یکی از بخش هایه انجمن یا معاون ارشد انجمن شوید!

آدرس وب کاربر

شــیــعــه14 میگه:

سلام
دوتا خبر خيلِي خوب دارممممممم
يـــک :

انجمن تفريحي،سرگرمي،مـذهـبـي،شيعـه 14 فعال شد.
اين انجمن در نظر دارد به فعال تريـن کاربران جايـزه بدهد (بدون قرعه کشي)
شما ميـتوانيـد با عضويـت در انجمن و فعاليـت
هر هفته کارت شارژ جايـزه بگيـريـد.
1. آوردن هر 2 عضو5 امتياز
2. ارسال پست در انجمن3 امتياز
3. ارسال پاسخ در انجمن 1 امتياز
کابرانيـ که مايـلند در انجمن فعاليت کنند از ليـنک ز?ر عضو بشند.
http://www.shia-14.tk/Forum/Register/admin
دوستانيـ که مايـل باشند ميتوانند با ارسال پاسخ به ايـن ايـميـل
Shia.14@chmail.ir
درخواست مديـريـت هر بخش يـا کسب عنوان مديـر ارشد يـا پليـس شدن در انجمن را بدهند و در اسرع وقت به درخواستشان رسيـدگي ميشود

(حتما سر بزنيـد !!! سر نزنيـد نصف عمرتان رفته بر باد)

دو: شما ميـتوانيـد بدون هيـچ هزينه اي با ما تبادل ليـنک کنيـد
تا به حال 20 تعداد وبلاگ نويـس و سايـت نويـس ، با ما تبادل ليـنک داشته اند
شما هم به جمعه ما بپيـونديد
براي تبادل ليـنک به آردس زير برويـد
http://www.shia-14.tk/page/tabadolelink

لطفا ايـن پيام را براي کار براي سايـتتونم بفرستيـد.

آدرس وب کاربر

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی

به نکات زیر توجه کنید

  • نظرات شما پس از بررسی و تایید نمایش داده می شود.
  • سوالات خود در مورد این مطالب را در انجمن لطفا بیان کنید